Picie alkoholu i spożycie cukru szkodzi zdrowiu
- Ministerstwo Finansów przedstawiło dwa projekty ustaw dotyczących zdrowia publicznego.
- Jako pierwsze proponuje aktualizację stawek akcyzy na wszystkie napoje alkoholowe, co ma na celu ograniczenie spożycia napojów alkoholowych, a w konsekwencji redukcję negatywnych skutków jego nadużycia.
- Ministerstwo Finansów przygotowuje również aktualizację ustawy o zdrowiu publicznym, której celem jest ograniczenie ekonomicznej dostępności napojów słodzonych.
Zapraszamy do współpracy z naszym biurem rachunkowym:
Biuro rachunkowe | Usługi księgowe | Łódź | Kontakt | 601-332-331
Prowadzenie: | Księgi handlowe | Książki przychodów i rozchodów | Ryczałt | Kadry | Płace | ZUS | CIT | PIT | VAT | KRS
Wpływ alkoholu i cukru na zdrowie Polaków. Spis treści:
Stawki akcyzy na napoje alkoholowe
W reakcji na potrzebę przeciwdziałania szkodliwemu wpływowi alkoholu na zdrowie Polaków, resort finansów proponuje aktualizację stawek akcyzy na wyroby alkoholowe w latach 2026 i 2027.
Z powodu wzrostu dostępności do alkoholu wprowadzona w 2022 r. mapa drogowa wymaga aktualizacji. Wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia, wg danych GUS, za miesięczną wypłatę można kupić coraz większą ilość napojów alkoholowych.
Od 1 stycznia 2026 r. nastąpi podwyższenie stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie o 15% w stosunku do stawek z 2025 r. Od 1 stycznia 2027 r. stawki akcyzy na te wyroby wzrosną o 10%.
Zgodnie z danymi Eurostatu, ceny konsumpcyjne napojów alkoholowych w Polsce są na zdecydowanie niższym poziomie niż w większości państw UE. Tańszy alkohol można kupić jedynie w Bułgarii, Rumunii i na Węgrzech.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) spożycie alkoholu to obok palenia tytoniu najgroźniejszy czynnik ryzyka dla zdrowia człowieka.
Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) ocenia łączne koszty społeczno-ekonomiczne wynikające ze spożywania alkoholu w Polsce na 93,3 mld złotych, przy czym różnica między przychodami budżetowymi z tytułu podatku akcyzowego od napojów alkoholowych a kosztami społeczno-ekonomicznymi wynosi ok. 80 mld zł. Koszty te dotyczą obciążeń kilku systemów: zdrowotnego, egzekwowania prawa, w tym wymiaru sprawiedliwości, ubezpieczeń społecznych czy pomocy społecznej.
Opłata cukrowa
Ograniczenie ekonomicznej dostępności napojów słodzonych związane jest z coraz większym problemem otyłości oraz wydatkowaniem większych środków na ochronę zdrowia w tym zakresie.
Według danych NFZ w 2019 r. blisko 2/3 dorosłych Polaków wykazywało nadmierną masę ciała – 74% mężczyzn (w tym 28 % otyłych) oraz 50% kobiet (w tym 21% otyłych).
Według NIK w 2022 r. stwierdzono nadwagę i otyłość u 59,2%-69,2% mieszkańców Polski w zależności od województwa.
Koszty pośrednie i bezpośrednie leczenia otyłości w Polsce w 2022 roku wyniosły łącznie ok. 36 mld złotych. Wpływy z tytułu opłaty cukrowej wynoszą obecnie ok. 1,5 mld zł rocznie.
Obowiązująca wysokość opłaty cukrowej została przyjęta w 2020 r. i znacząco odbiega od aktualnych cen napojów. Tym samym, wysokość opłaty jest niewystarczająca, aby wpływać na zachowania konsumentów. Jednocześnie, coraz więcej napojów w ogóle nie jest obciążonych opłatą cukrową, ze względu na dodatek soku zastosowany w celu uniknięcia opłaty.
Aktualizacja wysokości opłaty cukrowej, w tym opłaty za zawartość kofeiny lub tauryny, które występują m.in. w napojach energetycznych, przewiduje podwyższenie wysokości opłaty:
- stałej za zawartość cukrów w ilości do 5 g w 100 ml napoju, lub za zawartość substancji słodzącej (tzw. słodzików): z 0,50 zł do 0,70 zł,
- zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju: z 0,05 zł do 0,10 zł,
- za zawartość kofeiny lub tauryny: z 0,10 zł do 1,00 zł,
- maksymalnej: z 1,20 zł do 1,80 zł
– w przeliczeniu na 1 litr napoju.
Celem procedowanej nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym jest także uproszczenie systemu opłaty cukrowej m.in. poprzez przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty na początek łańcucha dostaw. Projekt przewiduje również doprecyzowanie zasad obliczania i pobierania należnej opłaty.
Za: MF
Ile akcyzy w butelce 0,5l wódki 40%?
W półlitrowej butelce wódki 40% alkoholu, mamy 0,2 litra czystego alkoholu (0,5 l * 40%). W 2025 roku stawka akcyzy wynosi 7991,00 zł za hektolitr (100 litrów) czystego alkoholu, czyli 79,91 zł za litr. Po przemnożeniu 0,2 l * 79,91 zł/l = 15,98 zł.
Prognozuje się, że w 2026 roku akcyza na pół litra wódki wzrośnie do około 18,38 zł (15,98zł + 15%), a całkowity wzrost ceny detalicznej może wynieść ponad 3 złote po uwzględnieniu VAT i marż.
Ile państwo zarabia na akcyzie od alkoholu?
W 2024 roku do budżetu państwa z akcyzy od alkoholu etylowego wpłynęło 9,98 miliarda złotych, a od piwa 3,66 miliarda złotych. Łączne wpływy z akcyzy od alkoholu stanowią znaczące źródło dochodów dla budżetu
Czy picie alkoholu popłaca państwu?
„Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) ocenia łączne koszty społeczno-ekonomiczne wynikające ze spożywania alkoholu w Polsce na 93,3 mld złotych, przy czym różnica między przychodami budżetowymi z tytułu podatku akcyzowego od napojów alkoholowych a kosztami społeczno-ekonomicznymi wynosi ok. 80 mld zł. Koszty te dotyczą obciążeń kilku systemów: zdrowotnego, egzekwowania prawa, w tym wymiaru sprawiedliwości, ubezpieczeń społecznych czy pomocy społecznej.„
Z powyższego wynika, że nie. „Dopłata” do spożycia alkoholu sięga 80 mld zł.
Prohibicja w Polsce
Prohibicja w Polsce to przede wszystkim zakaz nocnej sprzedaży alkoholu wprowadzany przez rady gmin, który w 2024 roku objął około 180 miejscowości. Zakazy te, obowiązujące w różnych godzinach po 22:00 i do 6:00, mają na celu poprawę bezpieczeństwa i zdrowia mieszkańców, ale budzą kontrowersje ze względu na potencjalny rozwój szarej strefy. Wśród miast, które wprowadziły takie ograniczenia, są m.in. Kraków, Bydgoszcz, Gdańsk, Wrocław i Poznań
Poważne próby wprowadzenia w Polsce realnej prohibicji przypadły na okres wcześniejszy, to jest lata 20. i 30. XX wieku. 23 kwietnia 1920 roku sejm przyjął ustawę o ograniczeniach w sprzedaży napojów alkoholowych. W myśl przepisów tejże zakazana była sprzedaż alkoholu o zawartości powyżej 2,5% osobom poniżej 18. roku życia, a także w niedziele i święta począwszy od 15:00 w sobotę do 10:00 w poniedziałek. Ustawa przewidywała też możliwości wprowadzenia innych zakazów. Poprawka do ustawy z 27 stycznia 1922 podwyższała dopuszczalną granicę wieku: „Bezwzględnie zakazana jest sprzedaż lub podawanie napojów, zawierających jakiekolwiek ilości alkoholu, osobom nieletnim do skończonego 21 roku, dalej uczniom szkół niższych i średnich bez względu na wiek, innym zaś konsumentom na kredyt pod zastaw jakichkolwiek przedmiotów lub za wykonaną pracę„.
Zagrożenia
Jak wynika z badania Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych, brak możliwości zakupu napojów alkoholowych może prowadzić do rozwoju szarej strefy, a więc zwiększenia nielegalnej produkcji alkoholu, co z kolei może przyczynić się do osłabienia gospodarki państwa oraz zagrażać zdrowiu konsumentów. W 2023 roku straty dla budżetu Polski spowodowane nielegalną sprzedażą wysokoprocentowych alkoholi zostały oszacowane na ok. 1,3 mld zł. W 2024 roku mogły wynieść nawet 1 miliard złotych. Nielegalny rynek alkoholi przekłada się pośrednio na obniżenie wpływów do budżetu samorządów, ponieważ 50 proc. opłat od małych formatów tzw. „małpek” wpływa do budżetu gmin i do Narodowego Funduszu Zdrowia. Pieniądze, które otrzymuje NFZ z tytułu tych wpłat przeznaczane są na edukację, profilaktykę oraz opiekę psychiatryczną i leczenie uzależnień.
Cukier – w jaki sposób wpływa na zdrowie?
W Polsce średnie spożycie cukru wynosi około 40-50 kilogramów rocznie na osobę, co odpowiada około 110-140 gramom cukru na dzień. Tym czasem WHO zaleca, aby spożycie cukru wolnego nie przekraczało 10% całkowitego dziennego spożycia kalorii, co odpowiada mniej więcej 50 gramom (około 12 łyżeczek) cukru na dzień dla dorosłych. Niestety cukier jest wszędzie, nie tylko w słodzonych napojach czy słodyczach. Wiele przetworzonych produktów spożywczych, takich jak płatki śniadaniowe, jogurty smakowe, sosy i gotowe posiłki, zawiera dodany cukier. Podobnie jest w przypadku chleba czy bułek.
Spożycie cukru, zwłaszcza w formie prostych węglowodanów (jak glukoza i fruktoza), powoduje szybki wzrost poziomu glukozy we krwi, co daje szybki przypływ energii. Po początkowym wzroście poziomu glukozy, organizm wydziela insulinę, co może prowadzić do nagłego spadku poziomu cukru we krwi (hipoglikemia), powodując uczucie zmęczenia i osłabienia.
Długoterminowe efekty spożycia cukru:
- Otyłość – nadmiar cukru w diecie prowadzi do nadmiernego spożycia kalorii, co może przyczyniać się do przyrostu masy ciała i otyłości. Szczególnie szkodliwe są napoje słodzone cukrem, które dostarczają dużą ilość kalorii bez uczucia sytości.
- Cukrzyca typu 2 – długotrwałe spożywanie dużych ilości cukru może prowadzić do insulinooporności, co jest stanem przedcukrzycowym i może rozwinąć się w cukrzycę typu 2.
- Choroby serca – dieta bogata w cukier jest związana ze zwiększonym ryzykiem chorób serca, w tym nadciśnienia, stanów zapalnych i wysokiego poziomu trójglicerydów.
- Próchnica – cukier jest główną przyczyną próchnicy zębów, ponieważ bakterie w jamie ustnej przetwarzają cukry na kwasy, które uszkadzają szkliwo zębów.
- Choroby wątroby – nadmierne spożycie fruktozy (obecnej w cukrach owocowych i syropie kukurydzianym) może prowadzić do niealkoholowego stłuszczenia wątroby.
Wpływ cukru na organizm:
- Spożycie cukru prowadzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi, co powoduje wydzielanie insuliny przez trzustkę. Nadmiar glukozy jest magazynowany w postaci glikogenu, a gdy magazyny są pełne, przekształcany jest w tłuszcz.
- Wysoki poziom cukru może powodować stany zapalne w organizmie, co jest związane z wieloma chorobami przewlekłymi.
- Nadmierne spożycie cukru może zaburzać równowagę mikrobiomu jelitowego, co może wpływać na trawienie i zdrowie jelit.
Zdrowe biuro rachunkowe w Łodzi, zdrowa księgowość, odchudzanie podatków. Zapraszamy:
Biuro rachunkowe | Usługi księgowe | Łódź | Kontakt | 601-332-331
Oferta: Księgi handlowe, Książki przychodów i rozchodów, Ryczałt, Kadry, Płace, ZUS, CIT, PIT, VAT, KRS.
Co mówią o nas klienci:
Biuro rachunkowe 2×2 w Łodzi oferuje usługi na wysokim poziomie, cechujące się jakością, rzetelnością i profesjonalizmem. Gorąco polecam korzystanie z ich usług, podkreślam ich profesjonalizm.
Zlecenie podatków specjalistom z biura rachunkowego przynosi ulgę. Nie ma już konieczności walki z papierami i pamiętania o terminach, co pozwala na spokojniejsze podejście do spraw finansowych. To rozwiązanie uwalnia od stresu związanego z obliczeniami podatkowymi.
